Aynı partide neden ton farkı çıkar: renk ve yüzey tutarlılığı nasıl kontrol edilir
Pota, cila süresi, rodaj banyosundaki konum ve yüzey dokusu aynı üründe farklı ton bırakır. Farkın kaynağını ayırt etme ve kabul sınırını referans parçayla koyma yöntemi.
Üretim 3 dk okuma
Teslimattan sonra en sık gelen sorulardan biri renk üzerinedir: aynı üründen alınan parçaların bir kısmı diğerlerine göre koyu durur. Soruya çoğu zaman bir fotoğraf eşlik eder, parçalar bir masaya dizilmiş ve ışık tek taraftan vurmaktadır. O fotoğrafta fark çoğu zaman gerçekten vardır. Farkın nereden geldiği ise fotoğrafta görünmez.
Aşağıda bu farkın hangi üretim adımından doğduğunu, hangisinin yeniden işlemeyle kapandığını, hangisinin ancak yeniden dökümle çözüldüğünü ve kabul sınırının sipariş öncesinde nasıl konduğunu anlatıyoruz.
Fark her zaman üründe değildir
Renk karşılaştırması, karşılaştırmanın koşullarına bağlıdır. Sarı ev aydınlatması altın tonlarını koyulaştırır, beyaz masa lambası gümüşü soğutur. Parçalardan biri masaya düz, diğeri hafif eğik durduğunda ikisi farklı miktarda ışık yansıtır ve fark ürüne değil açıya aittir.
Bu yüzden ilk hareket her zaman aynıdır: iki parçayı aynı ışıkta, aynı zeminde ve aynı açıda yan yana koyun. Fark bu düzende kayboluyorsa konu kapanmıştır.
Pota ve döküm partisi
Alaşım bir potada hazırlanır ve o potadan çıkan metal kendi içinde tutarlıdır. Aynı sipariş iki ayrı dökümle tamamlandığında iki pota devreye girer. Ayar aynı olsa bile alaşımın içindeki diğer metallerin oranı ve döküm sıcaklığı arasındaki küçük farklar, metalin kendi rengine yansır.
Bu tip fark, parçanın derinliğine kadar gider. Cilalamak ya da yeniden kaplamak onu kapatmaz; yalnız üstüne bir katman koyar ve katman aşındığında fark geri gelir. Metalin dökümden bitirmeye hangi adımlardan geçtiğini üretim sürecimizde anlatıyoruz.
Cila: elle uygulanan süre
Cila elle yapılır ve her parça keçeyle aynı süre boyunca aynı basınçla temas etmez. Daha uzun cilalanan yüzey daha çok ışık yansıtır ve gözde daha açık bir ton olarak okunur. Aynı metal, aynı ayar, farklı parlaklık.
Bu farkın yönü de bilgi verir: cila kaynaklı fark en çok düz ve geniş yüzeylerde görünür, girintili bölgelerde ise iki parça birbirini tutar. Yüzey işlemlerinin ne yaptığını cila ve rodaj yazısında anlatıyoruz.
Rodaj banyosunda konum
Kaplama bir banyoda yapılır ve banyodaki her nokta aynı değildir. Parçanın askıya nasıl asıldığı, hangi yüzünün akıma daha yakın durduğu ve komşu parçaların gölgesi, kaplamanın kalınlığını noktadan noktaya değiştirir. İnce kalan yerde alttaki metalin tonu yukarı vurur.
Kaplama kaynaklı fark, kaplama kaynaklı olduğu için düzeltilebilir. Parça sökülmez, yeniden banyoya girer ve fark kapanır.
Yüzey dokusu tonu değiştirir
Aynı metalin mat, kumlanmış ve parlak hâlleri farklı renkte görünür. Bir partide bazı parçaların dokusu diğerlerinden hafif farklı çıktığında, göz bunu renk farkı olarak okur. Doku farkı, renk farkı gibi tartışılır ama çözümü farklıdır ve bitirme adımına aittir.
Karışık dokulu modellerde bu daha da belirgindir; parlak ve mat alanların sınırı her parçada birebir aynı yerde bitmez. Model çıkarma aşamasında bu sınırın nasıl tanımlandığını tasarım yazısında anlatıyoruz.
Sınırı referans parça koyar
Numune onaylandığında o parça saklanır ve partinin ölçüldüğü nesne olur. Sevkiyat öncesinde ürünler referansın yanına, aynı ışıkta ve aynı zemine konur. Referanstan gözle ayırt edilebilen parça ayrılır, ayırt edilemeyen geçer.
Takım hâlinde satılan ürünlerde sınır her zaman daha sıkıdır, çünkü alıcı iki parçayı yan yana görecektir. Tek satılan üründe karşılaştırma yalnız referansla yapılır. Bu ayrımın atölyedeki karşılığını kalite kontrol ve paketleme sayfasında anlatıyoruz.
Farkın kaynağını ayırt etme sırası
Elinizde tonu tutmayan bir parça varsa şu sıra işinizi görür. Önce iki parçayı aynı koşulda yan yana koyun; fark kayboluyorsa sorun üründe değildi.
Fark duruyorsa parçanın iç yüzeyine, kilidin arkasına ya da bakla içine bakın. Cila oralara tam ulaşmadığı için ham ton orada durur. İç yüzeyler birbirini tutuyor ama dış yüzeyler tutmuyorsa fark cila ya da kaplama farkıdır ve yeniden işlemeyle kapanır. İç yüzeyler de tutmuyorsa parçalar iki ayrı potadan çıkmıştır ve o partiyi düzeltmenin yolu yeniden dökümdür.