Lehim ve bağlantı dayanımı: çekme ve bükme kontrolü nasıl uygulanır

Kullanımda açılan takıların büyük bölümü kırılmaz, ayrılır. Ayrıldığı yer de neredeyse her zaman aynıdır: iki parçanın birleştiği nokta. Zincirin kilide bağlandığı halka, ucun asıldığı bağlantı, kolun gövdeye lehimlendiği hat.

Aşağıda bu bağlantıların sevkiyattan önce nasıl denendiğini, çekme ile bükmenin farklı neyi gösterdiğini, kuvvetin nerede durdurulacağını ve testin hangi noktalarda hiç uygulanmayacağını anlatıyoruz.

Bağlantı, ürünün en zayıf halkasıdır

Bir takının gövdesi tek parçadır ve tek parça olduğu için öngörülebilir davranır. Bağlantı ise iki metalin birleştiği yerdir; orada hem farklı bir alaşım hem de ısı görmüş bir bölge vardır. Kullanımda gelen kuvvet gövdeye dağılır, bağlantıda toplanır.

Bu yüzden dayanım kontrolü ürünün tamamına değil, birleşim noktalarına uygulanır. Bir üründe kaç bağlantı varsa o kadar deneme yapılır.

Çekme: yön ve kuvvet

Çekme denemesinde bağlantının iki tarafı parmak uçlarıyla tutulur ve birbirinden uzaklaşacak yönde, yavaşça artan bir kuvvet uygulanır. Kuvvet ani olmaz; ani kuvvet sağlam bir birleşimi de kopartabilir ve deneme kusur üretmeye başlar.

Uygulanacak kuvvetin ölçüsü, ürünün kullanımda göreceğinden biraz fazlasıdır. Bir kolye ucu için bu, ucu zincirden asıp hafifçe aşağı çekmektir. Bir bileklik bağlantısı için bilekten çıkarılırken zorlanan kuvvettir. Kolye ve bileklik gruplarında bu noktalar birbirinden farklıdır ve her model kendi kullanım yönüne göre denenir.

Bükme: açık halka ile kapalı halka

Bağlantı halkaları iki türlüdür. Uçları birbirine değen ama lehimlenmemiş açık halka, kuvvet altında açılır ve zaten açılmak üzere tasarlanmıştır. Lehimlenmiş kapalı halka ise açılmamalıdır.

Bükme denemesinde halka, iki yönde hafifçe zıt bükülür. Kapalı bir halkada birleşim hattı bu harekette görünür hâle gelir; hat üzerinde açılan ince bir çizgi, lehimin hattı boydan boya doldurmadığını söyler. Açık halkanın kullanıldığı yerlerde ise deneme değil, o modelde açık halkanın taşıyıcı bir noktada olup olmadığı sorgulanır.

Metal akması: kopmayan ama uzayan birleşim

Bazı bağlantılar çekme sırasında kopmaz ama uzar. Çekme sırasında iki eliniz arasındaki mesafeyi izleyin. Mesafe açılıyor ve kuvveti bıraktığınızda geri kapanmıyorsa lehim kopmamış, metal akmıştır.

Bu, birleşimin kopmadan önce uzayacağı anlamına gelir ve parça yine elenir. Kullanımda bu tip bir bağlantı bir gün ayrılmaz, aylar içinde açılır ve alıcı ürünün “gevşediğini” söyler.

Zincirin kilide bağlandığı halka

Bir zincir ürününde en çok kuvvet gören yer, kilidin bağlandığı iki uçtaki halkadır. Bütün ürünün ağırlığı ve takıp çıkarırken uygulanan bütün kuvvet oradan geçer. Deneme sırası bu yüzden uçlardan başlar.

İkinci sırada zincirin ortası gelir. Zincir düz bir yüzeye serilir ve iki ucundan tutularak hafifçe gerilir; açılmaya başlayan bir bakla varsa gerilme o noktada duraklar. Bu deneme baklaları açacak kadar sert yapılmaz, yalnız gerginlik verilir.

Testin hiç uygulanmayacağı yerler

Taşın hemen yanındaki birleşimlere çekme uygulanmaz; kuvvet lehime değil, taş yuvasına gider ve sağlam bir taşı gevşetirsiniz. Çok ince kesitli süs parçalarında da deneme yapılmaz, çünkü orada zaten taşıyıcı bir bağlantı yoktur.

Kaplanmış yüzeylerde ise bükme denemesi kaplamayı çatlatabilir. Bu tür parçalarda deneme kaplama öncesinde yapılır; yüzey işlemlerinin sırasını cila ve rodaj yazısında anlatıyoruz. Kontrolün akıştaki yerini kalite kontrol ve paketleme sayfasında bulabilirsiniz.

Ayırma kuralı

Kural şudur: kuvveti bırakınca parça eski hâline dönüyorsa geçer. Elinizde kalıcı bir açılma, bir ses ya da büyüteçte beliren yeni bir gri çizgi varsa parça tezgâha gider.

Bir bağlantı bulgusu çıktığında testi partinin geri kalanında da uygulayın ve hangi noktanın verdiğini yazın; aynı lehim aynı gün aynı elden çıkar.