Beyaz Altın Kaç Ayardır ve Rengini Neye Borçludur

Beyaz altın ürünlerde en sık karşılaşılan soru rakamla ilgilidir: madem beyaz, ayarı nasıl okunuyor? Rengin altınla ilgisi yokmuş gibi göründüğü için birçok alıcı beyaz altını ayrı bir metal sanır ve ayar rakamının burada başka bir anlama geldiğini düşünür.

Aşağıda beyaz altının ayarının neden sarı altınla tamamen aynı mantıkla okunduğunu, rengin alaşımdan mı kaplamadan mı geldiğini, zamanla beliren sarımsı tonun nedenini ve bir ürünün rengini nereden aldığını nasıl anlayacağınızı anlatıyoruz.

Beyaz altında ayar aynı şeyi sayar

Beyaz altın 14 ayar da olur, 18 ayar da. Rakam, sarı altında olduğu gibi, yirmi dört pay üzerinden altın payını sayar. 18 ayar beyaz altında da yirmi dört payın on sekizi altındır; milyem karşılığı yine 750’dir.

Yani beyaz altın ayrı bir metal değil, altının farklı bir alaşım ailesidir. Damgada da bu şekilde görünür: 585, 750, 14K ya da 18K. Damgada rengi belirten ayrı bir işaret genelde bulunmaz.

Rengi veren alaşım

Altın doğal hâlinde sarıdır. Beyaz tonu elde etmek için alaşım payına sarıyı bastıran metaller katılır. Palladyum, gümüş, çinko ve bazı alaşımlarda nikel bu işi yapar. Alaşım payı ne kadar etkiliyse ton o kadar açılır.

Burada bir sınır vardır. 18 ayarda alaşım payı yalnız dörtte birdir; bu dar alanla sarıyı tamamen bastırmak zordur. Bu yüzden 18 ayar beyaz altın alaşımları çoğu zaman tam beyaz değil, hafif sıcak bir beyaz verir. 14 ayarda alaşım payı daha geniş olduğu için ton doğal olarak daha soğuk çıkabilir.

Rodyum katmanı ne yapar

Alaşımın verdiği beyaz çoğu zaman aranan parlak, soğuk beyaz değildir. Bu yüzden beyaz altın ürünlerin büyük bölümü yüzeyine ince bir rodyum katmanı alır. Rodyum sert, parlak ve belirgin biçimde beyaz bir metaldir; alaşımın altında kalan sıcak tonu tamamen örter.

Katman çok incedir ve yüzeysel bir bitiştir; ürünün ayarını değiştirmez, altın payına dahil değildir. İşlemin nasıl uygulandığını ve hangi ürünlerde tercih edildiğini cila ve rodaj tarafında ayrıntısıyla anlatıyoruz.

Zamanla sarımsı ton neden belirir

Rodyum katmanı kalıcı değildir. Temasla, sürtünmeyle ve zamanla incelir. Katman inceldikçe altındaki alaşımın kendi sıcak beyazı yüzeye vurmaya başlar ve parça hafif sarımsı görünür.

Bu bir bozulma değildir; ürünün asıl rengi ortaya çıkmaktadır. İlk belirdiği yerler her zaman en çok temas eden bölgelerdir: bir yüzüğün alt gövdesi, bir bilekliğin iç yüzü, bir kolye ucunun arkası. Rodaj işlemi tekrarlanabilir bir işlemdir ve ürün ilk günkü tonuna geri döner.

Beyaz altın, gümüş ve platin karışıklığı

Üç metal de benzer bir beyaz verir ama farklı şeylerdir:

• Beyaz altın — altın alaşımıdır, 585 ya da 750 damgası taşır, çoğu zaman rodajlıdır.
• 925 gümüş — gümüş alaşımıdır, 925 damgası taşır, zamanla koyulaşma eğilimi gösterir.
• Platin — ayrı bir kıymetli metaldir, kendi milyem gösterimi vardır, rengi doğaldır ve rodaj gerektirmez.

Üçünü ayıran şey görünüş değil, damgadır. Beyaz bir parçanın hangi aileye ait olduğunu gözle ayırt etmeye çalışmak yerine damga alanını okumak tek güvenilir yoldur.

Ürün seçerken bakılacaklar

Beyaz altın bir küpe ya da yüzük seçerken üç şeyi ayrı ayrı sorun: ayar kaç, yüzey rodajlı mı, alaşımda hangi metaller var? Üçü farklı sorular ve üçünün cevabı ürünün kullanım ömrü boyunca nasıl davranacağını belirler.

Ciltle temasta hassasiyet bildiren alıcılar için üçüncü soru öne çıkar; ayar rakamı alaşım içeriğini söylemez. Bir modelin hangi alaşımla üretileceği üretim aşamasında sabitlenen bir karardır ve numune yazışmasında açıkça belirtilir.

Rengin kaynağını aşınma bölgesinden okuyun

Bir beyaz altın parçanın rengini alaşımdan mı yoksa yüzey katmanından mı aldığını anlamanın pratik yolu, ürünün en çok temas eden bölgesine bakmaktır. Yüzüğün alt gövdesi, bilekliğin iç kenarı, kilidin sürtünen yüzü.

O bölgede ton geri kalan yüzeyle aynıysa renk büyük ölçüde alaşımdan geliyor demektir. O bölge diğer yerlerden daha sıcak, daha sarımsı görünüyorsa rengin kaynağı yüzeydeki katmandır ve zamanla tüm parçada aynı değişim beklenir. İkisi de kusur değildir; ama hangisi olduğunu bilmek ürünü birkaç yıl sonra nasıl göreceğinizi baştan söyler. Yeni bir ürün alıyorsanız aynı soruyu satıcıya doğrudan sorun: bu parçada beyaz ton alaşımdan mı geliyor, rodajdan mı?