Kuyumcu Üretim Atölyesi Kuyumcu
Üretim Atölyesi

Farklı Alfabeler ve Özel Karakterler: İsimli Takıda Üretimde Neler Mümkün

Aksanlı harfler, Arap alfabesi, Kiril ve Yunan yazıları, semboller ve emoji istekleri üretimde aynı davranmaz. Belirleyici olan alfabenin kendisi değil, yazının kaç ayrı parçaya bölündüğüdür. Yazı, karakter ailelerini üretim gözüyle tek tek ele alır.

Üretim 4 dk okuma

Farklı ülkelere satış yapan her satıcının önüne er ya da geç Latin alfabesi dışında bir sipariş düşer. Kişiselleştirme alanına Arapça bir isim, aksanlı bir harf ya da bir sembol yazılır. Sorunun kaynağı çoğunlukla alfabenin kendisi değildir — yazının metalde kaç ayrı parçaya bölündüğüdür.

Aşağıda karakter ailelerini üretim gözüyle tek tek ele alıyoruz: hangisi tek parça hâlinde çıkar, hangisi havada asılı kalır, hangisi ayrıca birleştirilmek zorundadır.

Karakter sorusu font sorusundan önce gelir

Kesilerek üretilen bir yazıda tek bir kural belirleyicidir: parçanın her bölümü diğerine bağlı olmalıdır. Birbirine değmeyen her şekil ayrı bir ada oluşturur. Ada, kesimden sonra elinizde ayrı bir metal parçası olarak kalır.

Adalar üretilemez değildir. Ya bir çizgiyle gövdeye bağlanır, ya bir plaka üzerine oturtulur, ya da ayrı üretilip lehimlenir. Üçü de mümkündür, üçü de karar gerektirir. Bir siparişe bakarken sorulacak ilk soru fontun ne olduğu değil, yazının kaç ada içerdiğidir.

Latin alfabesi ve aksanlı harfler

Latin harfleri bitişik bir yazıyla dizildiğinde çoğunlukla tek parça çıkar. Sorun aksan işaretlerinde başlar.

Havada duran işaretler

Türkçedeki ö, ü, ç, ş, ğ ile diğer dillerdeki é, à, ñ, å, ø gibi harflerin işareti gövdeden ayrıdır. Nokta, tilde, halka ya da kısa çizgi — hepsi ada davranır. Aynı durum küçük i ve j harflerinin noktası için de geçerlidir.

Gövdeye inen kuyruklar

Ç, ş ve ğ gibi harflerde işaret harfin altına ya da üstüne temas ediyorsa sorun yoktur; parça bütün kalır. Fonta göre bu temas bazen vardır bazen yoktur. Aynı ismin iki farklı fontta iki farklı üretim sonucu vermesinin nedeni budur.

Arap alfabesi ve bitişik yazım

Arap yazısı doğası gereği bitişiktir ve bu, kesim açısından avantajdır: harfler zaten birbirine bağlı akar. Yazının gövdesi çoğunlukla tek parça çıkar.

Adalar burada noktalardan gelir. Harflerin altındaki ve üstündeki tek, çift, üçlü noktalar gövdeye değmez. Bir isimde bu noktaların sayısı hızla artar ve her biri ayrı ayrı çözülmelidir. Uygulamada iki yol vardır: noktaları ince bağlantılarla gövdeye değdirmek ya da yazının tamamını bir plakanın üzerine oturtmak.

Bir başka gereklilik dosyanın kontrolüdür. Arapça yazı sağdan sola akar ve harfler bulundukları konuma göre biçim değiştirir. Metni yanlış yönde ya da kopuk harflerle taşıyan bir dosya, teknik olarak kusursuz kesilir ama okunmaz. Kesimden önce yazının o dili okuyan biri tarafından görülmesi gerekir.

Kiril ve Yunan alfabesi

Kiril harfleri Latin harflerine yakın davranır: kapalı, dolgun, birbirine kolay bağlanan formlar. Bitişik bir yazıda sorunsuz tek parça çıkar. Yunan alfabesinde ise bazı harflerin ince uzantıları vardır ve tek başına kullanılan sembol harfler — bir baş harf ya da bir kısaltma olarak — komşusu olmadığı için tüm yükü kendi gövdesinde taşır.

Her iki alfabede de asıl risk fonttur. Seçilen yazı tipi ilgili alfabeyi gerçekten içermiyorsa, eksik harfler başka bir fonttan tamamlanır ve yazı içinde kalınlık uyumsuzluğu ortaya çıkar. Font listenizde hangi alfabelerin bulunduğu, ürün sayfanızda hangi alfabeyi vaat ettiğinizden önce bilinmelidir.

Sayı, sembol ve noktalama

Tarih, koordinat ya da baş harf birleşimi içeren siparişlerde rakamlar devreye girer. Çoğu fontta rakamlar harflerden daha ince çizilir ve bitişik yazıda birbirine değmez; sayı dizileri neredeyse her zaman ada üretir. Bu yüzden tarihler tek tek kesilmek yerine plaka üzerine ya da gravür olarak çözülür.

Noktalama işaretleri de aynı gruptadır. Nokta, virgül, tırnak, kesme işareti — hepsi tek başına duran küçük parçalardır. Ampersan ve sonsuzluk işareti gibi semboller ise kendi içinde kapalı olduğu için genellikle sorunsuzdur.

Emoji, kalp ve süsleme talepleri

Kişiselleştirme alanına yazılan bir emoji, üretim tarafında bir karakter değildir. Ekranda gördüğünüz renkli simgenin metalde karşılığı yoktur; önce tek renkli bir çizime dönüştürülmesi gerekir. Bu dönüşüm bir dizgi işi değil, bir tasarım işidir ve her simge için ayrı yapılır.

Kalp, yıldız, sonsuzluk gibi sık istenen birkaç simgeyi önceden çizilmiş hâlde hazır tutmak bu yükü ortadan kaldırır. Hazır listede olmayan bir simge geldiğinde ise iş, isim kesiminden ayrı bir kalemdir. Kişiselleştirilmiş kolye sunarken hangi simgelerin listede olduğunu baştan belirlemek, her siparişte yeniden karar vermekten kolaydır.

Karakter geldiğinde yapılacak ilk kontrol

Siparişteki yazıyı seçtiğiniz fontla dizin, tek renk yapın ve şekle uzun uzun bakmak yerine sayın: kaç ayrı parça görüyorsunuz? Tek parça görüyorsanız yazı kesilebilir. İki ya da daha fazla parça görüyorsanız, o parçaların her biri için ayrı bir karar vermeniz gerekir ve o karar üretim başlamadan verilmelidir.

Ada sayısı, alfabenin adından çok daha güvenilir bir ölçüttür. “Arapça yapıyor musunuz” sorusunun cevabı ile “bu isimde kaç ada var” sorusunun cevabı aynı şey değildir; ikincisi siparişi üretime geçirir.

Kendi koleksiyonunuz için konuşalım.

Bu yazıdaki üretim adımlarının hepsi İstanbul’daki kendi atölyemizde yapılıyor. Numune, adet ve süre konuşmak için yazın.

Atölyeye yazın