Toptan Takı Terimleri: Parti, Kademe, Konsinye ve Bayilik Sözlüğü

Toptancıdan gelen bir mesajda beş kelime geçiyor ve üçünün karşılığını bilmiyorsunuz. Parti, kademe, konsinye. Cevap yazamıyorsunuz, çünkü hangi soruya evet dediğinizi kestiremiyorsunuz. Toptan takı terimleri, çoğu alıcı için ürünün kendisinden daha uzun süre yabancı kalır.

Aşağıda toptan takı yazışmalarında en sık geçen terimleri gruplar halinde tanımlıyor, her terimin karşı tarafta hangi soruyu açtığını ve duyduğunuzda ne soracağınızı anlatıyoruz.

Sipariş ve parti terimleri

Parti

Aynı anda üretilen ve birlikte sevk edilen ürün grubudur. Bir partinin içindeki parçalar aynı metalden, aynı ayarda ve genelde aynı yüzey işlemiyle çıkar. Kontrol de parti üzerinden yapılır.

Kalem

Sipariş tablosundaki tek bir satırdır. Model kodu, metal, ayar, ölçü ve adet bir kalemi oluşturur. Aynı modelin iki ayrı ölçüsü, iki ayrı kalemdir.

Kademe

Adet aralıklarına göre kurulmuş liste basamağıdır. Bir kademeden diğerine geçtiğinizde birim tarafı değişir. Adet arttıkça birimin nerede düştüğünü ve nerede düşmediğini adet ve birim ilişkisi yazısı ele alıyor.

Varyant

Aynı modelin ölçü, metal veya yüzey farkıyla ayrışan halidir. Online satışta varyant, ürün sayfasındaki seçim kutusuna karşılık gelir. Stok sayımı varyant üzerinden yürür.

Tekrar sipariş

Daha önce üretilmiş bir modelin aynı özelliklerle yeniden istenmesidir. İlk siparişte yazılı bırakılan ölçü, yüzey ve paketleme tercihleri tekrar siparişin dayanağıdır. Kayıt tutulmamışsa tekrar sipariş, yeni sipariş gibi kurulur.

Tamamlama siparişi

Rafta eksilen belirli varyantların yenilenmesidir. Tekrar siparişten farkı, modelin tamamını değil yalnız tükenen ölçüleri kapsamasıdır.

Koleksiyon

Atölyenin hazır modellerinden oluşan, kalıbı açılmış ürün grubudur. Koleksiyondan seçim yaptığınızda tasarım ve kalıp aşaması geçilmiş olur.

Stok kodu

Bir varyantı tek başına tanımlayan koddur. Model kodundan farkı, ölçü ve metal bilgisini de içermesidir. Sayım, listeleme ve iade akışı bu kod üzerinden yürür.

Ticari ilişki terimleri

Konsinye

Ürünün mülkiyeti tedarikçide kalırken, satıcının rafında durmasıdır. Satılan parçanın karşılığı ödenir, satılmayan geri gider. Alıcı tarafında sermaye bağlanmaz; buna karşılık ürün seçimi ve raf düzeni üzerinde daha az söz hakkı olur.

Bayilik

Belirli bir markanın ürünlerini tanımlı koşullarla satma ilişkisidir. Genelde marka kimliğine, vitrin düzenine ve satış kanalına dair kurallar içerir. Toptan alımdan farkı, ürünün yanında bir marka sözleşmesinin de gelmesidir.

Münhasırlık

Bir modelin ya da koleksiyonun belirli bir alıcıya özel kalmasıdır. Bölge, kanal veya süre üzerinden tanımlanabilir. Talep ediyorsanız kapsamını yazılı hale getirin: hangi model, hangi kanal, ne kadar süre.

İskonto

Liste üzerinden yapılan indirimdir. Adet kademesine, ürün grubuna ya da ödeme düzenine bağlanabilir. Hangi gerekçeye bağlandığını sormadan kabul etmeyin; gerekçesiz iskonto, bir sonraki siparişte kaybolur.

Toptan hesabı

Alıcının kurumsal olarak tanımlandığı ve toptan listelere eriştiği kayıttır. Perakende sayfasında görünmeyen model ve ölçüler bu kayıt üzerinden açılır.

Beyan edilmiş üretim ortağı

Pazaryerinde el yapımı kategorisinde satış yapan satıcının, üretimini birlikte yürüttüğü atölyeyi platforma bildirmesidir. Bildirim, ürünün hangi koşullarda üretildiğini kayıt altına alır.

Ürün ve metal terimleri

Ayar ve damga

Ayar, metalin saflığını anlatan rakamdır; damga ise bu rakamın ürün üstündeki karşılığıdır. 925, 585 ve 750 rakamlarının ne anlattığını 925 ayar gümüş yazısı açıklıyor.

Gram karşılığı

Modelin ortalama ağırlığıdır. Tek bir sayı gibi yazılsa da pratikte bir aralığı temsil eder. Katalogda gördüğünüz sayının ortalama mı üst sınır mı olduğunu sorun.

Rodaj

Yüzeye uygulanan ince kaplama işlemidir. Rodajlı ve rodajsız aynı model, satış tarafında iki ayrı üründür. Sipariş tablosunda ayrı satır olarak yazılır.

Fire

Üretim sırasında metalde oluşan kayıptır. Teklifin içinde bir kalem olarak yer alır ve ürünün formuna göre değişir.

Milyem

Saflığın binde cinsinden ifadesidir. Katalogda gördüğünüz 925 ve 585 gibi rakamlar bu ifadeye karşılık gelir. Ayar ile milyem aynı bilgiyi iki farklı biçimde yazar.

Kontrol ve sevkiyat terimleri

Numune

Seri üretimden önce eline alınan tek parçadır. Ölçü, yüzey ve damga tercihiniz numune üzerinden onaylanır. Onaylanan numune, partinin referans parçası olur.

Referans parça

Kontrol tezgâhında karşılaştırma için kullanılan onaylı parçadır. Parti içindeki her ürün ona bakılarak değerlendirilir.

Sevkiyat öncesi kontrol

Ürünler paketlenmeden önce yapılan son değerlendirmedir. Tartım, ölçü ve yüzey karşılaştırması bu adımda toplanır. Kontrolü geçmeyen parça partiden ayrılır.

Kabul ölçütü

Hangi izin kusur sayılacağını, hangisinin normal üretim izi kabul edileceğini belirleyen yazılı eşiktir. Siparişten önce konuşulur; parti geldikten sonra konuşulursa tartışmaya döner.

Örnekleme kontrolü

Partinin tamamı yerine rastgele seçilmiş parçaların kontrol edilmesidir. Sapma görüldüğünde kontrol genişletilir. Küçük partilerde tam kontrol, büyük partilerde örnekleme yaygındır.

Tekil gönderi

Partinin topluca değil, her ürünün ayrı ayrı nihai adrese gönderilmesidir. Bu düzende paketleme doğrudan satıcının markasını temsil eder; hazır modellerin bu biçimde nasıl çalıştığını katalog sayfası gösteriyor.

En çok karışan üç terim

Fason, OEM ve ODM üç ayrı ilişkiyi tarif eder ve Türkçede sıkça birbirinin yerine kullanılır. Farkı OEM, ODM ve fason yazısı ayrı ayrı açıklıyor.

Karışıklığın pratik sonucu şudur: tasarımın kime ait olduğu ve kalıbın kimde kaldığı belirsiz kalır. Yazışmada terimi değil, sorunun kendisini kullanın. Model kimin çizimi, kalıp kimde duruyor, tekrar siparişte ne oluyor.

Aynı sorun “toptan” kelimesinin kendisinde de vardır. Kimi yazışmada hazır koleksiyondan adetli alım anlamına gelir, kimi yazışmada siparişe üretim kastedilir. İlk mesajda hangisini kastettiğinizi açıkça yazın.

Terimlerin karışması yalnız bir dil sorunu değildir. Yanlış anlaşılmış tek bir kelime, siparişin hangi modelde ve hangi koşullarla üretileceğini değiştirir.

Terim listesini kendi dosyanızda tutmanın bir faydası daha vardır. Farklı atölyeler aynı kelimeyi farklı kullanır. Kendi tanımınızı yazılı tuttuğunuzda, her yeni yazışmayı sıfırdan değil kendi sözlüğünüzden başlatırsınız.

Terimi duyduğunuzda ne sorulur

• Kademe duyduğunuzda: basamak sınırları nerede başlıyor.
• Konsinye duyduğunuzda: satılmayan ürün hangi durumda geri dönüyor.
• Münhasırlık duyduğunuzda: kapsam hangi kanalı ve hangi süreyi içeriyor.
• Numune duyduğunuzda: onaylanan parça sonra nerede saklanıyor.
• İskonto duyduğunuzda: hangi gerekçeye bağlı ve tekrar siparişte geçerli mi.
• Varyant duyduğunuzda: hangi fark ayrı kalem sayılıyor.
• Parti duyduğunuzda: kontrol hangi aşamada yapılıyor.

Karar kuralı

Anlamadığınız bir terimi geçiştirmeyin ve tahmin etmeyin. Karşı tarafa terimi kendi cümlenizle geri okuyun: “Bunu şöyle anlıyorum” deyip tanımınızı yazın. Yanlış anlamışsanız düzeltilir, doğru anlamışsanız kayda geçer.

Yazışmanın sonunda üzerinde anlaştığınız terimleri tek bir listede toplayın. O liste, ikinci siparişte tekrar tanım tartışmanızı engelleyen en kısa belgedir.