Takı CAD Dosyası Gönderme: 3D Modeli Atölyeye Nasıl Teslim Edersiniz

Elinde hazır bir dijital tasarım olan markalarda süreç genellikle şöyle tıkanır: dosya gönderilir, atölye açar, model ekranda görünür ama üretime alınamaz. Kimi dosyada duvarlar kapanmamıştır, kimisinde birim ayarı bozuktur, kimisinde de parça ekranda güzel dursa da metalde ayakta duramayacak kadar incedir. Dosyanın var olması, üretilebilir olması anlamına gelmez.

Aşağıda takı CAD dosyası gönderirken atölyenin ekranda ne aradığını, hangi formatın ne işe yaradığını ve dosyanın yanında gitmesi gereken bilgileri anlatıyoruz.

Atölye dosyadan ne okur

Model dosyası açıldığında ilk bakılan şey biçim değildir. Hacim, duvar kalınlığı, bağlantı noktaları ve baskı alınabilirlik bakılır. Yani dosya bir resim gibi değil, bir katı cisim gibi incelenir.

Bu bakış üç soruya cevap arar. Parça baskıdan sağlam çıkar mı. Metalde bu incelikte durabilir mi. Kalıba alınacaksa kalıptan çıkarılabilir mi. Üç sorudan biri hayır derse tasarımda küçük bir düzeltme gerekir. Bu düzeltme çoğu zaman görünüşü değiştirmez, yalnız duvarı ya da bağlantıyı güçlendirir.

Dosyayı gönderirken bu düzeltmelere izniniz olup olmadığını yazın. “Silüet aynı kalsın, gerekiyorsa kalınlaştırın” cümlesi ile “hiçbir yerine dokunmayın” cümlesi tamamen farklı iki süreç başlatır.

Hangi format ne işe yarar

Formatlar birbirinin yerine geçmez. Her biri farklı bir bilgi taşır.

• STL — baskıya en yakın format. Yüzeyi üçgenlere böler. Düzenlemeye elverişli değildir.
• 3DM — eğrisel yüzeyleri korur. Revizyon istenecekse en rahat çalışılan dosyadır.
• STEP — katı model taşır, farklı programlar arasında bozulmadan geçer.
• OBJ — görsel sunum için elverişli, üretim için tek başına yetersiz.
• DXF ya da vektör — düz kesim işlerinde, plaka ve harf formlarında kullanılır.

En sağlıklısı iki dosyayı birlikte göndermektir: biri düzenlenebilir eğrisel model, diğeri baskıya hazır katı. Böylece revizyon gerekirse sıfırdan modelleme yapılmaz.

Elinizde yalnız tek bir dosya varsa hangisi olduğunu söyleyin. Sadece STL gönderiyorsanız üzerinde büyük değişiklik yapılamayacağını bilin. Küçük düzeltmeler mümkündür, oran değişikliği ise modelin yeniden çıkarılmasını gerektirir. Bunu baştan bilmek, sonradan gelen soruların çoğunu ortadan kaldırır.

Dosyanın kaynağını da yazın. Kendi tasarımcınız mı çizdi, hazır bir kütüphaneden mi geldi, başka bir atölyeden mi kaldı. Kaynak, dosyanın hangi üretim yöntemine göre hazırlandığını ele verir. Baskı için hazırlanmış bir model ile görsel sunum için hazırlanmış bir model aynı isimle kaydedilse bile aynı işe yaramaz.

Ölçek ve birim: dosyanın en sık bozulan yeri

Bir modelin milimetre yerine santimetre biriminde kaydedilmesi en sık görülen kazadır. Ekranda fark edilmez, baskıya girdiğinde ortaya çıkar. Ölçek kaymış bir dosya ya oyuncak gibi büyük ya da okunamayacak kadar küçük bir parça üretir.

Bunu engellemenin yolu, dosyanın yanına bir ölçü satırı yazmaktır. Parçanın en, boy ve kalınlık değerini kendi ağzınızdan söyleyin. Dosya ile yazı çeliştiğinde atölye size sorar. Yazı hiç yoksa dosyanın dediğine uyar. Ölçü sisteminiz milimetre dışındaysa dönüşümü siz yapın ve dosyanın yanına milimetre cinsinden yazın.

Katı model mi yüzey yığını mı

Baskıya hazır olmak, modelin kapalı bir hacim olması demektir. Yüzeyler birbirine dikişsiz bağlanmalı, açık kenar kalmamalı, ters yüzey bulunmamalıdır. Görsel sunum için hazırlanmış modeller çoğu zaman bu şartı taşımaz. Ekranda kusursuz görünen bir parça, dilimleme aşamasında delikli çıkabilir.

Dosyanızı gönderirken kendi programınızda basit bir kontrol çalıştırın. Açık kenar sayısı sıfır olmalı. Sıfır değilse bunu saklamayın, yazın. Atölyenin dosyayı tamir etmesi, sorunla habersiz karşılaşmasından her zaman daha hızlıdır.

Bir başka sık kaza da parçaların ayrı ayrı durmasıdır. Kolye ucu, halka ve taş yuvası birbirine değiyor gibi görünse de dosyada birleşmemiş olabilir. Ekranda tek parça, dosyada üç parça. Bu durumda baskı üç ayrı obje üretir. Modeli göndermeden önce parçaların gerçekten kaynaşmış olup olmadığını kontrol edin ya da hangilerinin sonradan lehimle birleşeceğini yazın.

İnce uçlar, duvar kalınlığı ve zayıf noktalar

Ekrandaki model yer çekimi tanımaz. Metaldeki parça tanır. Bir kolye ucunun ince ucu, harflerin bağlantı yeri, küpe çengelinin dibi taşıyıcı noktalardır. Bu noktalar dosyada aşırı ince kalırsa parça ilk kullanımda değil ama üçüncü ayda ayrılır.

Kişiselleştirilmiş formlarda bu risk artar. Harf bağlantılarının nerede zayıfladığını kırılma noktaları başlığında ayrı ele aldık. Dosyanızı gönderirken hangi bölgelerin kalınlaştırılmasına razı olduğunuzu belirtmeniz, revizyon turunu peşinen kısaltır.

Duvar kalınlığı kararı metale de bağlıdır. Aynı geometri gümüşte ve altında farklı davranır. Yumuşak bir alaşımda ayakta duramayan bir uç, sert bir alaşımda sorun çıkarmayabilir. Bu yüzden dosyayı gönderirken hangi metali düşündüğünüzü yazmadan geçmeyin. Metal bilgisi olmadan yapılan kalınlık yorumu tahminden ibarettir.

Ağırlık da bu bölümün parçasıdır. Dosyadan hacim okunur, hacimden ağırlık çıkar. Hedeflediğiniz bir ağırlık aralığı varsa yazın. Ağırlık hedefi, kalınlık kararlarını hangi yöne çekeceğini belirler. Aksi hâlde parça sağlam ama beklediğinizden ağır çıkabilir.

Taş yuvaları ve mıhlama payı

Taşlı modellerde dosyanın taş ölçülerini içermesi gerekir. Yuvanın çapı, derinliği ve tırnak yerleşimi modelde tanımlı olmalıdır. Taşı sonradan seçmeyi düşünüyorsanız yuvayı boş bırakın ve bunu yazın. Yuvası ölçüsüz çizilmiş bir model, taş geldiğinde yeniden çizilir.

Taşın kendisi ayrı bir kalem olarak konuşulur ve dosyanın konusu değildir. Dosyada bulunması gereken tek şey yuvanın ölçüsüdür.

Dosyanın yanında gitmesi gereken belge

Üç boyutlu model tek başına eksiktir. Yanına iki boyutlu bir teknik çizim ya da kısa bir bilgi sayfası koyun. İçinde şunlar bulunsun: kritik ölçüler, hedef ağırlık aralığı, metal ve ayar tercihi, yüzey talebi, kaç adet düşündüğünüz.

Bu sayfanın hangi alanlardan oluştuğunu teknik şartname başlığında tek tek listeledik. Üretim sürecimizin hangi adımda hangi belgeyi beklediğini de aynı mantıkla okuyabilirsiniz.

Sürüm karmaşası ve dosya adı

Revizyon başladığında dosya sayısı hızla artar. Aynı modelin dört kopyası dolaşmaya başlar ve hangisinin son hâli olduğu kaybolur. Bu karmaşa, yanlış dosyadan baskı alınmasının en yaygın sebebidir.

Basit bir adlandırma düzeni kurun: ürün adı, sürüm numarası, tarih. Her yeni gönderimde numarayı artırın ve tek satırla neyin değiştiğini yazın. Eski dosyaları silmeyin, ayrı bir klasöre alın. Böylece geri dönmek gerektiğinde hangi sürüme döneceğiniz belli olur.

Dosyayı göndermeden önce şu üç soruya cevap verin: model kapalı bir hacim mi, birimi milimetre mi, en ince yeri kaç milimetre. Üçüne de net cevap veriyorsanız dosyayı olduğu gibi gönderin ve üretim yolunu atölyeye bırakın. Üçünden birine cevap veremiyorsanız dosyayı üretim dosyası değil, tasarım referansı olarak gönderin ve modelin yeniden çıkarılmasını isteyin. Bu ayrımı baştan yapmak, ekranda güzel görünen bir dosyanın metalde başka bir parçaya dönüşmesini engeller. Elinizdeki dosyayla ilerlemek isterseniz fason üretim sayfamızdan devam edebilirsiniz.