Takı Model Adlandırma: Koleksiyon Adı ve Ürün Kodu Sistemi

Aynı ürün üç yerde üç farklı adla duruyor. Sitede bir isim, pazaryerinde başka bir başlık, atölyeye giden dosyada ise yalnız bir tarif. Sipariş geldiğinde hangi modelin kastedildiğini anlamak için fotoğrafa bakmak gerekiyor. Takı model adlandırma sistemi tam olarak bunu önlemek için kurulur: her parçanın bir kodu, bir adı ve ikisi arasında sabit bir ilişki olur.

Aşağıda kodun addan nasıl ayrıldığını, kod içinde hangi bilgilerin durabileceğini, koleksiyon adının ne iş gördüğünü ve adlandırmanın üretim tarafında neyi kolaylaştırdığını anlatıyoruz.

Kod ile ad iki ayrı işi görür

Ad, alıcıya seslenir. Akılda kalması, telaffuz edilebilmesi ve markanın diline uyması beklenir. Kod ise sizin ve üretim tarafının kullandığı kimliktir. Değişmez, kısadır ve tek bir parçayı işaret eder. Bu ikisini karıştırmak, katalog büyüdükçe giderek pahalılaşan bir düzensizlik yaratır.

Aynı parçanın adı zamanla değişebilir; kampanya, sezon veya pazaryeri kuralları başlığı zorlayabilir. Kod ise hiçbir koşulda değişmez. Bir parçanın kodu değiştiğinde geçmiş siparişler, üretim dosyaları ve fotoğraf arşivi birbirinden kopar. Kodu sabit tutmak, kataloğun hafızasını korumaktır.

Bu ayrımı en çok satış kanalları zorlar. Pazaryerinde başlık kuralları farklıdır; ürün adına ölçü, metal ya da kullanım bilgisi eklemeniz gerekebilir. Kendi sitenizde ise aynı parça daha sade bir adla durur. İki kanalda ad farklı olabilir, ama kod aynı kalır. Kodu ortak tutan marka, iki kanalın satışını tek bir tabloda okuyabilir.

Kodun içinde ne durur, ne durmaz

İyi bir kod yalnız değişmeyen bilgileri taşır. Şu alanlar çoğu markada yeterlidir:

• Kategori: kolye, yüzük, küpe, bileklik veya halhal için sabit bir kısaltma.
• Model numarası: parçanın kendi sırası.
• Metal ve ayar: gümüş ile altın seçenekleri ayrı okunabilsin.
• Ölçü veya boy: varyantı belirleyen tek alan.

Kodun içine fiyat, kampanya adı, sezon etiketi veya stok durumu girmez. Bunlar değişken bilgilerdir ve değiştiklerinde kodu da değiştirmek zorunda kalırsınız. Kodun tek işi kimliği taşımaktır; geri kalan her şey katalog sisteminde ayrı alanlarda durur.

Kod uzunluğu da bir karardır. Uzun kodlar her bilgiyi taşır ama okunmaz; kısa kodlar okunur ama ayrım yapmaz. Pratikte kodun elle yazılabilecek, telefonda okunabilecek ve etikete sığabilecek uzunlukta olması gerekir. Kodu bir kez kurduktan sonra uzatmak zordur, çünkü eski kayıtlar kısa haliyle kalır.

Varyantlar kodda nasıl yazılır

Varyantlar ana kodun sonuna eklenen kısa eklerle yazılır. Ana kod modeli, ek ise seçeneği gösterir. Böylece aynı modelin bütün seçenekleri yan yana sıralandığında tek bir grup halinde görünür. Bu düzen, hem stok listesinde hem üretim dosyasında okumayı kolaylaştırır.

Ek kısımlarında da tutarlılık gerekir. Metal için kullandığınız kısaltma bütün kategorilerde aynı olmalı; ölçü alanı her üründe aynı biçimde yazılmalı. Bir üründe farklı, diğerinde başka türlü yazılan bir alan, listeyi sıralanamaz hale getirir.

Koleksiyon adı ne iş görür

Koleksiyon adı, parçaları bir arada anlatan bir çatıdır. Alıcı bir parçayı beğendiğinde aynı çatı altındaki diğer parçalara geçebilir. Bu geçiş, katalog içinde kurulan en ucuz yollardan biridir. Ad seçilirken tek kriter akılda kalıcılık değildir; adın kategoriye değil fikre işaret etmesi gerekir.

Koleksiyon adı da kodun içine girmez. Bir parça zamanla başka bir koleksiyona taşınabilir ya da koleksiyon kapanabilir. Ad değiştiğinde kodun değişmemesi, o parçanın geçmişini korur. Koleksiyon bilgisi katalogda ayrı bir alan olarak tutulur.

Koleksiyon adını seçerken bir sonraki koleksiyonu da düşünürsünüz. Adlar aynı ailedense seriler birbirini takip ediyormuş gibi okunur. Her koleksiyona bambaşka bir dilde ad verirseniz, katalogda birbirinden kopuk adalar oluşur. Adlandırma da tıpkı tasarım gibi bir çizgidir ve o çizgi zamanla markanın kendi dili olur.

Model adı nasıl seçilir

Model adları bir düzen içinde seçildiğinde katalog kendini anlatır. Bazı markalar tek bir tema kullanır, bazıları motife göre adlandırır. Hangi yolu seçerseniz seçin, aynı mantığın bütün katalogda sürmesi gerekir. Yarısı temaya, yarısı ürün tanımına dayanan bir katalog dağınık görünür.

Adların birbirine benzememesi de gerekir. Yakın yazılan iki ad, hem alıcıyı hem sizi yanıltır. Sipariş yazışmasında iki benzer ad karıştığında yanlış model üretilebilir. Ad listesini yazarken hepsini alt alta okumak, bu benzerlikleri hemen gösterir.

Adın farklı dillerde nasıl okunduğuna da bakarsınız. Yurt dışına satış yapan bir katalogda, telaffuzu zor bir ad arama sonuçlarında ve yazışmalarda sürekli bozulur. Kısa, tek parça ve kolay yazılan adlar bu sorunu baştan çözer. Ad seçimi bir tasarım kararı gibi görünür, ama gündelik işletme yükünü doğrudan belirler.

Adlandırma üretim tarafında ne yapar

Atölyeye giden her dosyada modelin kodu bulunur. Kod, teknik tarifin başlığıdır ve o parçaya ait bütün ölçüler onun altında toplanır. Teknik şartname sayfasında hangi alanların bulunması gerektiğini takı teknik şartnamesi yazısında anlatıyoruz.

Kod kullanılmayan yazışmalarda modeller tarifle anlatılır: ince olan, taşlı olan, geçen seferki. Bu dil bir noktada yanlış anlaşılmaya döner. İlk mesajda hangi bilgilerin bulunması gerektiğini atölyeye ilk mesaj yazısında ele alıyoruz. Kod verildiğinde iki taraf da aynı parçadan söz ettiğini bilir.

Kod düzeni tekrar siparişlerde de zaman kazandırır. Aynı modeli ikinci kez ürettirirken tarifi baştan anlatmazsınız; kodu verir, değişen alanı yazarsınız. Üretim tarafı da geçmiş dosyayı aynı kodla bulur. Bu düzen kurulduğunda yazışma kısalır ve yanlış anlaşılma ihtimali belirgin biçimde azalır.

Marka işareti ile ürün kodu karışmaz

Ürün kodu katalog için, parçanın üzerindeki işaretler ise başka bir düzen için vardır. Ayar rakamı ve üretici işareti, ürün kodunun yerini tutmaz. Takı üzerindeki işaretlerin neyi anlattığını takı damga işaretleri yazısında ele alıyoruz.

Kodu ürünün üzerine yazdırmak çoğu parçada gerekmez ve yer de yoktur. Kod, etikette, kutuda ve dosyada durur. Ürünün üzerinde duran işaretlerle katalog kodunu aynı yere sıkıştırmaya çalışmak, ikisini de okunmaz hale getirir.

Sistemi kurarken

Karar kuralı şu: kodu, değiştirmek zorunda kalacağınız hiçbir bilgiyi içermeyecek biçimde kurun. Kod bir kez verilir ve parça katalogdan çıksa bile geri alınmaz. Değişebilecek her şey — ad, koleksiyon, fiyat, kampanya — ayrı alanlarda durur. Sistemi kurduktan sonra kod listesini üretim dosyanızın da başlığı yaparsınız; hazır katalog modelleri üzerinden çalışırken de kendi kodunuzu kullanmaya devam edersiniz.