Taş ve Mıhlama Maliyeti Teklifte Nasıl Hesaplanır
Taşın kendisi ile taşı oturtan işçilik iki ayrı kalemdir ve birlikte hareket etmez. Taş adedi, ölçüsü, oturum tipi ve yuva hazırlığının maliyete etkisini açıklıyoruz.
Tedarik ve Toptan 3 dk okuma
Taşlı bir model için gelen teklifte iki farklı satır beklenir ama çoğu zaman tek satır gelir. Taş ile mıhlama tek kalemde toplandığında, model üzerinde taş sayısını ya da oturum tipini değiştirdiğinizde fiyatın neden o yöne hareket ettiği anlaşılmaz. İkisi aynı şeyi ölçmez.
Aşağıda taş maliyeti ile mıhlama işçiliğinin neden ayrı kalemler olduğunu, her birinin neye göre hesaplandığını, oturum tipinin işçiliği nasıl değiştirdiğini ve taşlı modelde riskin nerede biriktiğini anlatıyoruz.
Taş maliyeti ile mıhlama maliyeti ayrı kalemlerdir
Taş bir malzemedir; satın alınır, ölçülür ve stoklanır. Mıhlama ise bir işçiliktir; ustanın tezgâh başında geçirdiği süredir. Bu iki kalem birbirinden bağımsız hareket eder. Sade bir taş zor bir oturumda yüksek mıhlama işçiliği taşıyabilir. Buna karşılık daha nitelikli bir taş kolay bir oturumda düşük işçilikle yerine gelir. İkisini tek satırda toplayan teklif, maliyet düşürmek istediğinizde hangi kolu çekeceğinizi göstermez. Ayrı satırlar, taşı mı yoksa oturum tipini mi değiştireceğinize karar vermenizi sağlar.
Taşın kendisi: ölçü, adet ve kalite
Taş kalemi üç değişkenden çıkar. Ölçü milimetre cinsinden verilir ve ölçü büyüdükçe maliyet doğrusal değil, daha hızlı yükselir. Adet doğrudan çarpandır. Kalite ise renk, berraklık ve kesim düzgünlüğünün toplamıdır. Aynı milimetrede iki taş arasında ciddi fark olabilir. Teklifte taşın hangi ölçüde ve hangi tanımla alındığı yazılı olmalıdır. Yazılı değilse, elinize gelen ürünle beklediğiniz görünüm arasındaki fark üzerinde konuşacak bir zemin kalmaz.
Mıhlama işçiliği neye göre sayılır
Mıhlama, üretim içinde en somut sayılabilen işçilik kalemidir. Taş adedi bellidir ve her taş ayrı bir işlemdir. Bu yüzden mıhlama satırı gramla değil adetle hareket eder. Küçük taşların adedi çok olduğunda, toplam taş ağırlığı düşük olsa bile mıhlama satırı yüksek çıkar. Tek büyük taşlı bir modelde ise durum tersidir; taş kalemi ağırdır, mıhlama satırı görece hafiftir. Modelinizin hangi tarafta durduğunu bilmek, teklifi okurken beklentinizi doğru kurar.
Oturum tipi işçiliği nasıl değiştirir
Taşın metale nasıl tutunduğu işçiliğin ana belirleyicisidir. Tırnaklı oturumlarda her tırnak ayrı ayrı hazırlanır ve taş yerleştikten sonra tek tek kapatılır. Çerçeveli oturumlarda metal taşın etrafını sarar; hazırlık daha uzun sürer ama kapatma tek harekettir. Sıra halinde yerleştirilen küçük taşlarda ise iş hem adetle hem hizalama hassasiyetiyle büyür; bir taşın sırasından çıkması tüm sırayı gözle belli eder. Aynı taş, aynı ölçüde, farklı oturumda farklı işçilik taşır. Yüzük modellerinde oturum tipi bu yüzden bir maliyet kararıdır.
Yuva hazırlığı: mıhlamadan önceki iş
Taş yerleştirilmeden önce oturacağı yuvanın açılması gerekir. Yuva, taşın ölçüsüne göre hazırlanır ve tolerans dardır. Geniş açılan yuvada taş oynar, dar açılan yuvada taş oturmaz ya da zorlanır. Bu hazırlık, mıhlamanın kendisinden ayrı bir emektir ve çoğu teklifte mıhlama satırının içine dahil edilir. Yuva hazırlığı model üzerinde taş sayısı arttıkça doğrusal biçimde büyür. Üretim sürecinde bu adım mıhlamadan önce ayrı bir durak olarak yürür.
Taş kaybı ve yedek taş
Küçük taşlarla çalışırken üretim sırasında bir miktar taş kullanılamaz hale gelir. Yerleştirme sırasında kırılabilir, tezgâhta kaybolabilir ya da ölçü tutmayabilir. Bu yüzden taşlı üretimde sipariş edilen taş adedi, üründe görünecek adetten fazla tutulur. Yedek taş, fire mantığının taş tarafındaki karşılığıdır ve teklifte taş kalemine bağlı olarak yer alır. Yedek payı hiç yazılmayan bir teklifte bu maliyet ya başka kaleme dağıtılmıştır ya da üretim sırasında ek talep olarak geri gelir.
Mıhlamalı üründe işlem sırası
Taşlı üründe adımların sırası maliyeti etkiler. Bazı taşlar kaplama banyosuna ve yüksek ısıya dayanmaz; bu durumda kaplama önce yapılır, taş sonra oturtulur. Bu sıra, kaplanmış yüzey üzerinde çalışmak anlamına gelir ve ustanın hareket alanını daraltır. Yüzeyde iz bırakmamak için ek özen gerekir. Dayanıklı taşlarda ise önce mıhlama, sonra kaplama yapılabilir ve iş daha rahat yürür. Sırayla ilgili sorunların yüzeyde nasıl göründüğü kusur atlasında ele alındı.
Oturum tipinden riski okuyun
Taşlı bir model için karar verirken maliyete değil, oturum tipine bakarak başlayın. Şu soruyu sorun: bu üründe bir taş yerinden çıkarsa müşteri bunu fark eder mi, ve tek taşın çıkması ürünü kullanılamaz hale getirir mi? Tek taşlı bir modelde cevap açıktır ve risk yüksektir; oturum burada mümkün olduğunca kapalı seçilmelidir. Sıra taşlı bir modelde tek taşın kaybı görünürdür ama ürün kullanılabilir kalır. Serpme yerleşimlerde ise fark edilmesi bile zordur. Riskin yüksek olduğu yerde oturum tipini güçlendirin, mıhlama satırının yükselmesini kabul edin. Riskin düşük olduğu yerde ise sadeleştirin. Bu karar, iade oranınızı fiyat pazarlığından daha çok etkiler.