Kuyumcu Üretim Atölyesi Kuyumcu
Üretim Atölyesi

Takıda FBA mı FBM mi: Kıymetli Maden Üründe Depolama ve Gönderi Kararı

Takıda sipariş karşılama seçimi değer yoğunluğu, kişiselleştirme ve ölçü riskiyle birlikte değişir. FBA'nın hangi hatta oturduğunu, FBM'nin nerede kazandırdığını, iade tarafının iki modelde nasıl farklı işlediğini ve karma düzenin nasıl kurulduğunu anlatıyoruz.

Pazaryerleri 5 dk okuma

Amazon’da bir ürün açarken sipariş karşılama yöntemini seçersiniz. Ürün Amazon deposunda duracak ve gönderiyi Amazon yapacaksa FBA, ürün sizde kalacak ve gönderiyi siz yapacaksanız FBM tarafındasınızdır. Elektronik aksesuarda bu seçim çoğunlukla maliyet ve hız hesabına iner. Kıymetli maden içeren takıda ise hesabın içine ürünün değeri, kişiselleştirme ihtimali ve ölçü tutmama riski girer. Takıda FBA mı FBM mi sorusu bu yüzden başka ürün gruplarındaki gibi cevaplanmaz.

Aşağıda iki modelin takı özelinde nerede ayrıştığını, hangi ürün hattının hangi tarafa oturduğunu, iade ve kişiselleştirmenin kararı nasıl çevirdiğini ve iki modeli birlikte kullanmanın nasıl kurulduğunu anlatıyoruz.

İki modelin özü

FBA’da ürünü toplu halde Amazon deposuna gönderirsiniz. Sipariş geldiğinde toplama, paketleme ve gönderi Amazon tarafındadır. Alıcıya verilen hızlı teslim vaadi otomatik olarak devreye girer.

FBM’de ürün sizde durur. Sipariş geldiğinde paketler, kargoya verir ve takip bilgisini sisteme girersiniz. Gönderinin zamanında ulaşması sizin performans karnenize yazılır. Ürünün nasıl paketlendiğine, kutunun içine ne konduğuna ve gönderinin nereden çıktığına siz karar verirsiniz. Markalı kutu, bakım kartı ve el yazısı not ancak bu modelde alıcının eline aynen ulaşır.

Takıyı diğer ürünlerden ayıran üç şey

Birincisi değer yoğunluğudur. Küçük bir kutu, kendi ağırlığına göre yüksek değer taşır. Depoda duran stok, bağlı sermayenin küçük bir rafta toplanması demektir. Aynı raf hacmi başka bir kategoride çok daha az para tutar.

İkincisi kişiselleştirmedir. İsim, harf veya tarih giren bir alıcı, siparişten önce var olmayan bir ürün satın alır. Böyle bir ürün önceden depoya gönderilemez. Depo mantığı hazır duran parçayı raftan almak üzerine kuruludur.

Üçüncüsü ölçüdür. Yüzük ve bileklikte yanlış ölçü, iadenin en yaygın sebebidir. İadenin ürünü kullanılabilir halde geri getirip getirmediği modeli doğrudan etkiler. Bir tişört yeniden satılabilir; ölçüsü tutmadığı için denenmiş bir yüzük her zaman aynı kolaylıkta rafa dönmez.

FBA hangi hatta oturur

FBA, sabit ölçülü ve tekrar eden modellerde rahat çalışır. Tek ebatlı kolye uçları, standart boy zincirler, ayarlanabilir bileklikler ve halhal gibi ölçü riski düşük ürünler buraya uygundur. Aynı referansı defalarca satacaksanız, deponun devreye girmesi işinizi hafifletir. Sipariş yoğunlaştığında paketleme sırası sizi meşgul etmez.

Bu tarafa geçmeden önce ürünün depo koşullarına hazır olması gerekir. Etiketleme, poşetleme ve kutu düzeni depo kurallarına göre yapılır. Paketlemenin üretim tarafında nasıl kurulduğunu kalite kontrol, paketleme ve kargolama yazısında ayrıntısıyla anlatıyoruz.

FBA’nın gizli maliyeti hareketsiz stoktur. Satmayan bir referans depoda kaldıkça yük olur. Takıda model çeşidi çok, referans başına adet az olduğu için bu risk diğer kategorilerden yüksektir. Yirmi modeli birer kutu halinde depoya göndermek, tek modeli yirmi adet göndermekten çok daha kırılgan bir düzendir.

FBM hangi durumda kazandırır

FBM, sipariş üzerine üretilen ve tekil çıkan ürünlerde tek makul yoldur. Gravürlü kolye, isimli bileklik ve ölçüye göre yapılan yüzük bu gruba girer. Ürün siparişten sonra doğduğu için depo denklemin dışında kalır.

FBM ayrıca yeni bir modeli denemenin ucuz yoludur. Bir tasarımın tutup tutmayacağını depoya stok göndermeden görürsünüz. Tutan modelleri sonradan FBA tarafına taşırsınız. Bu sıra, yeni koleksiyonları denerken sermayenizi depoya değil kalıba ve numuneye ayırmanızı sağlar.

Gönderinin nereden çıktığı burada belirleyici olur. ABD ve İngiltere ofislerimizden nihai müşteriye yerel gönderi yapılabildiği için, sipariş üzerine üretilen bir parça alıcıya yurt içi kargo gibi ulaşır. Bu düzen FBM’nin en zayıf noktasını kapatır. Alıcı için görünen fark, kutunun hangi ülkeden çıktığı değil, ne zaman kapıya geldiğidir.

Kişiselleştirme kararı tek başına belirler

Ürün hattınızda kişiselleştirme varsa karar zaten verilmiştir. Kişiselleştirilen ürün depoya gönderilemez ve o hattın tamamı FBM tarafında yürür.

Karışık bir katalogunuz varsa hattı ikiye ayırın. Hazır satılan modeller bir tarafta, isim ve gravür alan modeller diğer tarafta dursun. İki hattın ürün kodlarını baştan ayırmak, ilerideki karışıklığı önler. Aynı model hem hazır hem kişiselleştirilebilir satılıyorsa, ikisini ayrı listeleme olarak açın. Üretim tarafında bu ayrım fason takı üretimi akışında da işinize yarar; stok için verilen parti siparişi ile tek parça siparişi farklı biçimde planlanır.

İade tarafı iki modelde farklı işler

FBA’da iadeyi Amazon karşılar ve ürün depoya döner. Takıda geri dönen parçanın tekrar satılabilir olup olmadığı gözle karar verilecek bir konudur. Depo görevlisi kuyumcu değildir; ince bir çizik veya bozulmuş bir kilit gözden kaçabilir.

FBM’de iade size gelir. Parçayı kendiniz kontrol edersiniz, gerekirse atölyeye gönderip yeniden bitirtirsiniz. Hangi izin kusur sayıldığı ayrı bir konudur ve takı kusur atlası yazısında tek tek ele alınıyor. Kontrolü kendi elinizde tutmak, ikinci el gibi görünen bir parçanın yeni alıcıya gitmesini engeller. Yüzey işlemiyle çoğu iade parçası yeniden satılabilir hale döner.

İki modeli birlikte kullanmak

Çoğu takı satıcısı için doğru cevap tek bir model değildir. Katalogun küçük ve hızlı dönen kısmı FBA’da, geri kalanı FBM’de durur. Bu karma düzen hem depoda bağlı kalan değeri sınırlar hem de hızlı teslim vaadinden tamamen vazgeçmemenizi sağlar.

Karma düzene geçerken hangi referansların depoya gideceğine satış geçmişine bakarak karar verin, tahminle değil. Tedarik tarafını nasıl kuracağınızı takıda tedarik modeli seçimi yazısında dört ayrı düzenle karşılaştırıyoruz.

Karma düzende iki tarafın da aynı ürün verisini kullanması gerekir. Metal, ayar ve ölçü bilgisi iki listelemede farklı yazıldığında alıcı iki ayrı ürün gördüğünü sanır. Verinin tek bir kaynaktan gelmesi bu karışıklığı baştan keser.

Depoya gönderdiğiniz partinin kontrolden geçmiş olması da şarttır. Depoya giren parça artık sizin elinizden çıkmıştır; kilit çalışmıyorsa veya taş oynuyorsa bunu alıcı fark eder. Depoya giden partiyi kendi elinizde son bir kez kontrol edin.

Karar kuralı

Şu iki soruyu sırayla sorun. Ürün siparişten önce var mı? Yoksa FBM, tartışma biter. Varsa ikinci soruya geçin: bu referans aynı ölçüde ve aynı biçimde düzenli olarak satıyor mu? Cevap evetse FBA, hayırsa FBM. Kararsız kaldığınız referansı FBM’de bırakın ve satış düzenli hale gelene kadar orada tutun. Depoya gönderme kararı geri alınabilir bir karardır, ama geri almanın da bir bedeli vardır; o bedeli ödemeden önce referansın kendini ispat etmesini bekleyin.

Kendi koleksiyonunuz için konuşalım.

Bu yazıdaki üretim adımlarının hepsi İstanbul’daki kendi atölyemizde yapılıyor. Numune, adet ve süre konuşmak için yazın.

Atölyeye yazın